Bài dành cho chủ nhà phố, biệt thự, căn hộ tại Vạn Phúc City (phường Hiệp Bình, TP.HCM) muốn lập di chúc để lại nhà cho con cháu: di chúc thế nào thì hợp lệ, có cần công chứng không, ai vẫn được hưởng dù không có tên trong di chúc, và người nhận thừa kế phải làm gì, nộp thuế phí ra sao. Nội dung theo Bộ luật Dân sự 2015, Luật Công chứng 2024 và Luật Thuế TNCN 2025, cập nhật đến 18/11/2026.
Tóm tắt nhanh
- Di chúc phải lập thành văn bản; người lập minh mẫn, tự nguyện; nội dung, hình thức không trái luật (Điều 627, 630 BLDS).
- Không bắt buộc công chứng (trừ người hạn chế thể chất hoặc không biết chữ), nhưng công chứng giúp hạn chế tranh chấp; phí công chứng di chúc 50.000 đồng.
- Nhà mua trong thời kỳ hôn nhân là tài sản chung: mỗi người chỉ di chúc được phần của mình, thường là một nửa.
- Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng, con thành niên không có khả năng lao động vẫn được hưởng 2/3 suất thừa kế theo pháp luật dù di chúc không cho (Điều 644).
- Nhận thừa kế nhà giữa vợ chồng, cha mẹ – con, ông bà – cháu, anh chị em ruột được miễn thuế TNCN; trường hợp khác nộp 10% phần vượt 20 triệu đồng (từ 01/7/2026).

Di chúc thế nào là hợp lệ
- Người lập: minh mẫn, sáng suốt; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi phải lập bằng văn bản và được cha mẹ hoặc người giám hộ đồng ý (Điều 630).
- Nội dung (Điều 631): ngày tháng năm lập; họ tên, nơi cư trú người lập; người được hưởng; di sản và nơi có di sản. Không viết tắt, không dùng ký hiệu; nhiều trang thì đánh số và ký từng trang; chỗ tẩy xóa phải ký bên cạnh.
- Mô tả căn nhà: ghi theo sổ (số phát hành, số thửa, tờ bản đồ, địa chỉ cũ và mới), tỷ lệ chia cho từng người.
| Hình thức | Yêu cầu | Căn cứ |
|---|---|---|
| Tự viết, không người làm chứng | Người lập tự tay viết và ký | Điều 633 |
| Có người làm chứng | Đánh máy hoặc nhờ người viết: ít nhất 2 người làm chứng, người lập ký trước mặt họ | Điều 634 |
| Công chứng, chứng thực | Tại tổ chức công chứng hoặc UBND cấp xã; người lập tự ký, không ủy quyền | Điều 635–636 BLDS; Điều 58 Luật Công chứng 2024 |
| Di chúc miệng | Chỉ khi tính mạng bị đe dọa; 2 người làm chứng; tự hủy sau 3 tháng nếu người lập còn sống, minh mẫn | Điều 629, 630 |
Người làm chứng không được là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật, người có quyền lợi liên quan, người chưa thành niên hoặc có khó khăn trong nhận thức (Điều 632).
Có nên công chứng?
Luật không bắt buộc, nhưng công chứng có lợi: công chứng viên kiểm tra giấy tờ, năng lực của người lập và từ chối nếu có dấu hiệu bị lừa dối, ép buộc (Điều 58 Luật Công chứng 2024), nên di chúc khó bị tranh cãi về sau. Có thể gửi giữ di chúc tại tổ chức công chứng (niêm phong trước mặt người lập). Phí công chứng di chúc theo Thông tư 257/2016/TT-BTC là 50.000 đồng/trường hợp, chưa gồm thù lao soạn thảo.
Một vụ án năm 2025 cho thấy rủi ro của di chúc viết tay không đúng hình thức: di chúc không chữ ký, không người làm chứng bị Tòa xác định không hợp pháp, căn nhà khoảng 3,75 tỷ đồng được chia theo pháp luật cho 10 người thừa kế.
Những giới hạn khi để lại nhà
Nhà là tài sản chung vợ chồng
Di sản gồm tài sản riêng và phần của người chết trong tài sản chung (Điều 612 BLDS). Khi chia di sản, tài sản chung vợ chồng được chia đôi (Điều 66 Luật Hôn nhân và gia đình). Vì vậy, nếu căn nhà mua trong thời kỳ hôn nhân, mỗi người chỉ di chúc được phần của mình. Bộ luật Dân sự 2015 không còn quy định riêng về di chúc chung vợ chồng; nên mỗi người lập di chúc riêng.
Người được hưởng dù không có tên trong di chúc
Theo Điều 644, con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng và con thành niên không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di chúc không cho hoặc cho ít hơn mức đó (trừ người từ chối nhận hoặc không có quyền hưởng). Khi lập di chúc, nên tính trước phần này để tránh phải chia lại.
Không có di chúc thì chia thế nào
Chia theo pháp luật, theo hàng thừa kế (Điều 651): hàng thứ nhất gồm vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi; người cùng hàng hưởng bằng nhau; hàng sau chỉ hưởng khi không còn ai ở hàng trước. Thời hiệu yêu cầu chia di sản là bất động sản là 30 năm kể từ khi mở thừa kế (Điều 623).

Sửa, hủy di chúc
Người lập được sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào (Điều 640). Nếu có nhiều bản cho cùng một tài sản thì bản sau cùng có hiệu lực (Điều 643). Đã có tranh chấp vì bản di chúc cũ vẫn được dùng làm thủ tục sau khi đã có bản mới, nên khi lập lại, hãy ghi rõ việc hủy bản trước và báo cho nơi đang giữ bản cũ. Sửa di chúc đã công chứng có thể làm tại bất kỳ tổ chức công chứng nào nhưng phải báo nơi đang lưu giữ.
Người nhận thừa kế cần làm gì
- Khai nhận hoặc phân chia di sản tại tổ chức công chứng: giấy chứng tử, di chúc (hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế), sổ hồng. Tổ chức công chứng niêm yết và chỉ công chứng khi không có khiếu nại (Điều 59 Luật Công chứng 2024).
- Đăng ký biến động để sổ đứng tên người thừa kế.
- Thuế, phí: thuế TNCN miễn với thừa kế giữa vợ chồng; cha mẹ – con (đẻ, nuôi); cha mẹ chồng – con dâu; cha mẹ vợ – con rể; ông bà – cháu; anh chị em ruột. Các trường hợp khác nộp 10% trên phần giá trị vượt 20 triệu đồng (Luật Thuế TNCN 2025, hiệu lực 01/7/2026). Lệ phí trước bạ cũng được miễn với các quan hệ tương tự, trường hợp khác nộp 0,5%.
Chi tiết thuế phí và thủ tục sang tên khi nhận thừa kế, tặng cho xem tặng cho, thừa kế nhà Vạn Phúc City; cách đứng tên sổ khi mua xem đứng tên sổ hồng. Luật Công chứng sửa đổi có hiệu lực từ 01/01/2027; bài sẽ cập nhật nếu có thay đổi liên quan đến di chúc.
Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin pháp luật chung đến ngày 18/11/2026, không thay thế tư vấn của luật sư, công chứng viên cho từng trường hợp.
Liên hệ tư vấn
Cần định giá nhà hoặc tư vấn mua, bán, ký gửi nhà tại Vạn Phúc City cho gia đình, hãy liên hệ:
Ms. Mỹ Nga – Chuyên viên tư vấn Vạn Phúc City
Hotline/Zalo: 0903.159.138
Website: kdtvanphuccity.vn
Nguồn tham khảo
- Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 630: di chúc hợp pháp
- Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 631: nội dung di chúc
- Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 644: người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc
- Bộ luật Dân sự 2015 – Điều 651: người thừa kế theo pháp luật
- Luật Công chứng 2024 – Điều 58: công chứng di chúc
- Luật Công chứng 2024 – Điều 59: công chứng văn bản phân chia di sản
- Luật Hôn nhân và gia đình 2014 – Điều 66
- Bản án 34/2025/DS-PT về tranh chấp thừa kế (25/02/2025)
- Tạp chí Tòa án – Tranh chấp khi có hai di chúc (16/3/2023)
